ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Τμήμα Επιστήμης
Φυτικής Παραγωγής

Ανόργανη Θρέψη και Λίπανση Καρποφόρων Δένδρων και Θάμνων

Περιεχόμενο Μαθήματος

Αντικείμενα θεωρίας: • Εισαγωγή στην ανόργανη θρέψη των φυτών: απαραίτητα και επωφελή χημικά στοιχεία, μακροστοιχεία και ιχνοστοιχεία, συμβολή των ανόργανων στοιχείων στην αύξηση και ανάπτυξη των καρποφόρων δέντρων και θάμνων. • Η κίνηση των ανόργανων στοιχείων στο έδαφος, η πρόσληψή τους από τη ρίζα, η κίνησή τους εντός του φυτικού σώματος και η πιθανή ανακατανομή-επανακινητοποίησή τους. • Επάρκεια, έλλειψη (τροφοπενία) και περίσσεια (τοξικότητα) ανόργανων στοιχείων σε επίπεδο φυτικών οργάνων. Επίδραση διαφόρων επιπέδων θρέψης ενός στοιχείου στα επίπεδα των λοιπών απαραίτητων στοιχείων. • Μελέτη περιπτώσεων εμφάνισης ορατών συμπτωμάτων έλλειψης και τοξικότητας ανόργανων στοιχείων σε διάφορα φυτικά όργανα, όπως σε φύλλα, βλαστούς και καρπούς. • Φυσιολογικές, βιοχημικές, μορφολογικές και ανατομικές αλλαγές που προκαλούνται σε επίπεδο οργάνων, ιστών και κυττάρων των φυτών που αναπτύσσονται υπό συνθήκες έλλειψης ή περίσσειας ανόργανων στοιχείων. • Θρεπτικές ανάγκες των δέντρων και τρόποι προσδιορισμού τους. Ιστορική αναδρομή σε πειράματα διαπίστωσης θρεπτικών ανωμαλιών στα φυτά. • Επίδραση της ανόργανης θρέψης στην ποσότητα και την ποιότητα των παραγόμενων καρπών. • Παράγοντες που επηρεάζουν τις θρεπτικές ανάγκες των δέντρων σε ανόργανα στοιχεία. Ιδιαίτερη αναφορά στην ποσότητα του συγκομιζόμενου προϊόντος και στο ρόλο του υποκειμένου. • Η σημασία και η αξία της εδαφικής ανάλυσης και της φυλλοδιαγνωστικής (ανάλυσης φυτικών ιστών) στον τρόπο προσδιορισμού των θρεπτικών αναγκών των δενδροκομικών εκμεταλλεύσεων. • Παράγοντες που καθορίζουν τις λιπαντικές ανάγκες μιας δενδροκομικής εκμετάλλευσης. • Χαρακτηριστικά, μορφές και τύποι λιπασμάτων. • Χαρακτηριστικά ειδικών προϊόντων θρέψης των φυτών (βιοδιεγέρτες, μικτά σκευάσματα λιπασμάτων και φυτορρυθμιστικών ουσιών, κ.α.). • Παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή κατάλληλου τύπου λιπάσματος, του χρόνου, της θέσης και του τρόπου εφαρμογής του. • Εφαρμογή λιπασμάτων και διαφόρων άλλων προϊόντων θρέψης: επιφανειακή εφαρμογή, λιπασματοδιανομείς, ανάγκη ενσωμάτωσης λιπασμάτων, υδρολίπανση, διαφυλλική λίπανση, λίπανση δια μέσω του κορμού. • Μελέτη περίπτωσης λίπανσης σε αλκαλικά εδάφη: αναμενόμενα προβλήματα θρέψης των φυτών, ενδεδειγμένες ενέργειες για αύξηση της ωφέλειας των εφαρμοζόμενων λιπασμάτων για τα φυτά με παράλληλη μείωση των ποσοτήτων εφαρμογής τους (οφέλη για τον παραγωγό και το περιβάλλον). • Επίδραση της αλατότητας στην ανόργανη θρέψη, στις υδατικές σχέσεις και συνολικά στην βλαστική αύξηση, ανάπτυξη και την απόδοση των καρποφόρων δέντρων και θάμνων. Φυσιολογική, βιοχημική, μορφολογική και ανατομική προσέγγιση των της καταπόνησης των φυτών που αναπτύσσονται υπό συνθήκες αυξημένης αλατότητας. Κριτήρια ποιότητας αρδευτικού νερού. Αντικείμενα εργαστηρίου: • Εφαρμογή της φυλλοδιαγνωστικής και της εδαφικής ανάλυσης στην πράξη – λήψη δειγμάτων φύλλων και εδάφους. • Αναλύσεις προσδιορισμού επιπέδων διαφόρων ανόργανων θρεπτικών στοιχείων σε φυτικούς ιστούς. • Μελέτη περιπτώσεων και ερμηνεία αποτελεσμάτων εδαφικής ανάλυσης και φυλλοδιαγνωστικής. • Επίδειξη διαφόρων τύπων και μορφών λιπασμάτων και άλλων ειδικών προϊόντων θρέψης. • Μελέτη περιπτώσεων προσδιορισμού των ποσοτικών αναγκών διαφόρων καλλιεργειών σε λιπάσματα (βασική λίπανση, περιοδικές λιπάνσεις, υδρολιπάνσεις και διαφυλλικές εφαρμογές).

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η εξοικείωση των μεταπτυχιακών φοιτητών με την ανόργανη θρέψη λίπανση των καρποφόρων δέντρων και θάμνων. Πιο αναλυτικά: απαραίτητα και επωφελή χημικά στοιχεία, μακροστοιχεία και ιχνοστοιχεία, συμβολή των ανόργανων στοιχείων στην αύξηση και ανάπτυξη των καρποφόρων δέντρων και θάμνων. Η κίνηση των ανόργανων στοιχείων στο έδαφος, η πρόσληψή τους από τη ρίζα, η κίνησή τους εντός του φυτικού σώματος και η πιθανή ανακατανομή- επανακινητοποίησή τους. Επάρκεια, έλλειψη (τροφοπενία) και περίσσεια (τοξικότητα) ανόργανων στοιχείων σε επίπεδο φυτικών οργάνων. Επίδραση διαφόρων επιπέδων θρέψης ενός στοιχείου στα επίπεδα των λοιπών απαραίτητων στοιχείων. Μελέτη περιπτώσεων εμφάνισης ορατών συμπτωμάτων έλλειψης και τοξικότητας ανόργανων στοιχείων σε διάφορα φυτικά όργανα, όπως σε φύλλα, βλαστούς και καρπούς. Φυσιολογικές, βιοχημικές, μορφολογικές και ανατομικές αλλαγές που προκαλούνται σε επίπεδο οργάνων, ιστών και κυττάρων των φυτών που αναπτύσσονται υπό συνθήκες έλλειψης ή περίσσειας ανόργανων στοιχείων. Θρεπτικές ανάγκες των δέντρων και τρόποι προσδιορισμού τους. Ιστορική αναδρομή σε πειράματα διαπίστωσης θρεπτικών ανωμαλιών στα φυτά. Επίδραση της ανόργανης θρέψης στην ποσότητα και την ποιότητα των παραγόμενων καρπών. Παράγοντες που επηρεάζουν τις θρεπτικές ανάγκες των δέντρων σε ανόργανα στοιχεία (υποκείμενο, ποικιλία, φορτίο καρποφορίας, κ.α.). Η σημασία και η αξία της εδαφικής ανάλυσης και της φυλλοδιαγνωστικής (ανάλυσης φυτικών ιστών) στον τρόπο προσδιορισμού των θρεπτικών αναγκών των δενδροκομικών εκμεταλλεύσεων. Εφαρμογή της φυλλοδιαγνωστικής και της εδαφικής ανάλυσης στην πράξη. Μελέτη περιπτώσεων και ερμηνεία αποτελεσμάτων εδαφικής ανάλυσης και φυλλοδιαγνωστικής. Παράγοντες που καθορίζουν τις λιπαντικές ανάγκες μιας δενδροκομικής εκμετάλλευσης. Χαρακτηριστικά, μορφές και τύποι λιπασμάτων. Χαρακτηριστικά ειδικών προϊόντων θρέψης των φυτών (βιοδιεγέρτες, μικτά σκευάσματα λιπασμάτων και φυτορρυθμιστικών ουσιών, κ.α.). Παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή κατάλληλου τύπου λιπάσματος, του χρόνου, της θέσης και του τρόπου εφαρμογής του. Εφαρμογή λιπασμάτων και διαφόρων άλλων προϊόντων θρέψης: επιφανειακή εφαρμογή, λιπασματοδιανομείς, ανάγκη ενσωμάτωσης λιπασμάτων, υδρολίπανση, διαφυλλική λίπανση, λίπανση δια μέσω του κορμού. Μελέτη περίπτωσης λίπανσης σε αλκαλικά εδάφη: αναμενόμενα προβλήματα θρέψης των φυτών, ενδεδειγμένες ενέργειες για αύξηση της ωφέλειας των εφαρμοζόμενων λιπασμάτων για τα φυτά με παράλληλη μείωση των ποσοτήτων εφαρμογής τους (οφέλη για τον παραγωγό και το περιβάλλον). Επίδραση της αλατότητας στην ανόργανη θρέψη, στις υδατικές σχέσεις και συνολικά στην βλαστική αύξηση, ανάπτυξη και την απόδοση των καρποφόρων δέντρων και θάμνων. Φυσιολογική, βιοχημική, μορφολογική και ανατομική προσέγγιση των της καταπόνησης των φυτών που αναπτύσσονται υπό συνθήκες αυξημένης αλατότητας. Κριτήρια ποιότητας αρδευτικού νερού.
Σκοπός του εργαστηρίου είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις αναλύσεις προσδιορισμού των ανόργανων στοιχείων σε φυτικούς ιστούς. Ο τρόπος δειγματοληψίας φύλλων από διάφορα είδη καρποφόρων δέντρων. Ο τρόπος λήψης εδαφικών δειγμάτων από υφιστάμενους οπωρώνες καθώς και από κτήματα στα οποία πρόκειται να εγκατασταθούν νέοι οπωρώνες. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων εδαφικών αναλύσεων και φυτοαναλύσεων. Μελέτη περιπτώσεων προσδιορισμού των ποσοτικών αναγκών διαφόρων καλλιεργειών σε λιπάσματα (βασική λίπανση, περιοδικές λιπάνσεις, υδρολιπάνσεις και διαφυλλικές εφαρμογές). Επίδειξη διαφόρων τύπων και μορφών λιπασμάτων και άλλων ειδικών προϊόντων θρέψης.

Βιβλιογραφία

• Θεριός Ιωάννης, 2021, Ανόργανη Θρέψη και Λιπάσματα. Εκδόσεις: ΓΑΡΤΑΓΑΝΗΣ ΑΓΙΣ-ΣΑΒΒΑΣ. • Marschner, P. Marschner’s Mineral Nutrition of Higher Plants, 3rd ed.; Elsevier Ltd.:Amsterdam, The Netherlands, 2012; pp. 1–672. -Συναφή επιστημονικά περιοδικά: Frontiers in Plant Science - Section Plant Nutrition ( https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/sections/plant-nutrition ) Horticulturae ( https://www.mdpi.com/journal/horticulturae ) Journal of Plant Nutrition (https://www.tandfonline.com/journals/lpla20 ) Journal of Plant Nutrition and Soil Science (https://onlinelibrary.wiley.com/journal/15222624 ) Journal of Soil Science and Plant Nutrition (https://www.springer.com/journal/42729 ) Scientia Horticulturae ( http://www.journals.elsevier.com/scientia-horticulturae/ ) Acta Horticulturae ( http://www.actahort.org/ )

Διδάσκοντες

210 5294590
papadakis@aua.gr
Αναπληρωτής Καθ. Δενδροκομίας. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν: (α) την ανόργανη θρέψη καρποφόρων δέντρων, […]

NEWSLETTER

Το Τμήμα Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής (ΕΦΠ) του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΓΠΑ) είναι το πρώτο αμιγές Πανεπιστημιακό Τμήμα Φυτικής Παραγωγής στην Ελλάδα και ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1989 (Π.Δ. 377/16-6-89, ΦΕΚ 166Α΄)
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram Μετάβαση στο περιεχόμενο